Emtia Piyasaları Jeopolitik Gerilimler, Enerji Arzı ve Faiz Kararlarıyla Şekillendi
Küresel emtia piyasaları, ABD-İran gerilimi, Hürmüz Boğazı endişeleri ve merkez bankalarının faiz kararlarıyla haftayı dalgalı kapattı.
Küresel emtia piyasaları, hafta boyunca ABD-İran hattındaki jeopolitik gerilimler, enerji arzına yönelik belirsizlikler ve büyük merkez bankalarının para politikası kararlarıyla önemli dalgalanmalar yaşadı. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile müzakereleri askıya aldığını açıklaması ve Hürmüz Boğazı’ndaki endişeler, özellikle Brent petrol fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturdu.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile müzakerelerin askıya alındığını duyurdu. Ancak Tahran yönetiminin uzlaşmacı bir teklif sunduğuna dair haberler piyasalarda belirsizlik yarattı. Trump, İran’ın son teklifinden “memnun olmadığını” belirtirken, ABD Kongresi’ne gönderilen mektupta ise İran ile savaşın “sona ermiş” sayıldığı bildirildi. Bu çelişkili durum, Hürmüz Boğazı’ndan enerji geçişlerine ilişkin endişeleri canlı tuttu.
Merkez Bankalarının Temkinli Duruşu ve Enflasyon Endişeleri
Enflasyon risklerinin sürdüğü bu dönemde, ABD Merkez Bankası (Fed), Avrupa Merkez Bankası (ECB), İngiltere Merkez Bankası (BoE) ve Japonya Merkez Bankası (BoJ) politika faizlerini beklentiler doğrultusunda sabit tuttu. Merkez bankası başkanları, sözlü yönlendirmelerinde temkinli bir ton sergiledi. Fed Başkanı Jerome Powell’ın güvercin tondan uzak mesajları, para politikasında ek sıkılaşma ihtimalini yeniden gündeme getirdi.
Fed’in faiz kararını dört oya karşı sekiz oyla alması, komite içindeki görüş ayrılıklarının belirginleştiğini gösterdi. Makroekonomik verilerde ise ABD ekonomisi yılın ilk çeyreğinde beklentilerin altında büyüme kaydetti. Bu durum, küresel talep görünümüne ilişkin soru işaretlerini artırsa da resesyon endişeleri sınırlı kaldı.
Gelişmelerle birlikte tahvil piyasalarında satış baskısı yükseldi. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftalık bazda yaklaşık 10 baz puan artarak yüzde 4,3970 seviyesine ulaştı. Dolar endeksi ise aynı dönemde yüzde 0,4 düşüşle 98,2 seviyesinden kapanış yaptı.
Emtia Gruplarında Son Durum: Petrol Yükseldi, Değerli Metaller Düştü
Değerli metaller, paladyum hariç haftayı negatif bir seyirle tamamladı. Jeopolitik risklerin güvenli liman talebini desteklemesine rağmen, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon beklentilerini artırması fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu. Haftanın son bölümünde İran’ın müzakere teklifi haberleri, kayıpların sınırlanmasına katkı sağladı.
Analistler, değerli metallerde jeopolitik risklerin fiyatları desteklemeyi sürdürdüğünü belirtti. Ancak Fed’in faiz patikasına ilişkin belirsizlikler ve tahvil faizlerindeki yükseliş, fiyatlar üzerinde baskı yaratmaya devam etti. Paladyum yüzde 1,9 artarken, altın yüzde 2, platin yüzde 1,4 ve gümüş yüzde 0,4 geriledi.
Baz metaller ise haftayı karışık bir görünümle kapattı. Çin’den gelen imalat sanayi verileri talep görünümünü kısmen desteklerken, küresel büyüme belirsizlikleri ve yüksek enerji maliyetleri fiyatlamaları etkiledi. Faizlerin uzun süre yüksek kalabileceği beklentisi de baskı yarattı.
Çin’de nisan ayı imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 50,3 ile genişleme bölgesinde kalırken, hizmet sektörü PMI 49,4’e geriledi. Bakır fiyatlarında uzun vadeli talep beklentileri korunsa da kısa vadede yüksek faiz ortamı satış baskısını artırdı. Nikel yüzde 1,2 yükselirken, alüminyum yüzde 1,8, bakır yüzde 1,9 ve çinko yüzde 3,8 değer kaybetti.
Brent petrol, tamamlanan haftada pozitif bir seyir izledi. Hürmüz Boğazı’na ilişkin arz endişeleri, ABD-İran hattındaki müzakere belirsizliği ve ABD stok verileri fiyatlamalar üzerinde etkili oldu. ABD ticari ham petrol stokları 24 Nisan ile biten haftada 6,2 milyon varil azalarak 459,5 milyon varile düştü.
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC+ cephesinden gelen haberler de piyasaları etkiledi. Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), 1 Mayıs itibarıyla OPEC ve OPEC+ üyeliklerinden ayrılma kararı aldığını duyurdu. Barclays, Hürmüz Boğazı’ndaki kesintilerin uzamasını gerekçe göstererek 2026 yılı Brent petrol fiyat tahminini varil başına 85 dolardan 100 dolara yükseltti.
Doğal gazda ise enerji güvenliğine ilişkin endişeler, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) akışlarına yönelik riskler fiyatları destekledi. Avrupa’da enerji maliyetlerinin yeniden yükselmesi de doğal gaz fiyatlarında artışa neden oldu. Haftalık bazda doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 10,2, Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 7,4 arttı.
Tarım emtiaları, kahve hariç haftayı pozitif bir seyirle tamamladı. Enerji fiyatlarındaki yükseliş, biyoyakıt üretiminin artacağına yönelik beklentilerle mısır, soya fasulyesi ve şeker fiyatlarını destekledi. Gübre ve lojistik maliyetlerine ilişkin endişeler de tahıl piyasalarında yukarı yönlü fiyatlamaları güçlendirdi.
Chicago Ticaret Borsası’nda işlem gören mısır, buğday ve soya fasulyesi, ABD-İran hattındaki görüşmelerin duraklaması ve ham petrol fiyatlarındaki yükselişten destek buldu. Buğday fiyatları Haziran 2024’ten bu yana en yüksek seviyesini test etti. Mısırda yüzde 3,5, buğdayda yüzde 3,2, soya fasulyesinde yüzde 2 ve pirinçte yüzde 0,7 yükseliş görüldü.
Şeker fiyatlarında, enerji fiyatlarının yüksek seyretmesi ve Brezilya’da şeker kamışının etanol üretimine yönlendirilebileceği beklentileri yükselişi destekledi. Pamukta yüzde 6,2, şekerde yüzde 6,1 ve kakaoda yüzde 4,9 artış yaşandı. Kahve fiyatları ise yüzde 1,7 düşüş kaydetti.
Yorum Yap