Türkiye’de En Çok Taze Meyve Sebze ve Ekmek İsraf Ediliyor
TÜİK verilerine göre Türkiye’de hane halkı israfında ilk sırayı taze meyve sebze aldı. Ekmek israfı da dikkat çekici seviyede.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan hane halkı verilerine göre, Türkiye’de en fazla israf edilen gıda grubu taze meyve ve sebzeler oldu. Geçtiğimiz yıl yapılan araştırmada, israf edilen gıdaların yüzde 39,7’sini taze meyve ve sebzeler oluşturdu. Bu durum, tüketicilerin hassasiyet göstermesine rağmen belirli ürünlerde israfın devam ettiğini gösteriyor.
Taze meyve ve sebzelerin ardından en çok israf edilen ikinci gıda grubu ise ekmek olarak belirlendi. Ekmek israfı, toplam israfın yüzde 32,5’ini meydana getirdi. Süt ve süt ürünleri yüzde 15,1’lik oranla üçüncü sırada yer alırken, kuru bakliyatların israf oranı yüzde 5,9 olarak kaydedildi. Makarna ve et ürünleri ise sırasıyla yüzde 2,7’lik oranlarla daha düşük israf seviyelerine sahip diğer gruplar oldu.
Gıda İsrafının Başlıca Nedenleri
Yapılan incelemelerde, gıda ürünlerinin israf edilmesinin ana nedeninin ürünlerin bozulması olduğu ortaya çıktı. Tüketicilerin yüzde 74,4’ü gıdaların bozulması nedeniyle israfın gerçekleştiğini belirtti. Son kullanma tarihinin geçmesi yüzde 12,1’lik bir paya sahipken, fazla satın alma veya pişirme gibi nedenler yüzde 6,3 oranında etkili oldu. Hane halkının büyük çoğunluğu, yani yüzde 84’ü gıda ürünlerini hiçbir zaman çöpe atmadığını ifade etti. Nadiren israf edenlerin oranı yüzde 12,7, sıkça israf edenlerin oranı ise sadece yüzde 0,3 olarak tespit edildi.
Alışveriş planlamasında liste yapma alışkanlığı tüketiciler arasında yaygınlığını koruyor. 2025 yılında tüketicilerin yüzde 54,4’ü alışverişe liste hazırlayarak çıktı. Ürün fiyatlarını takip ederek alışveriş yapanların oranı yüzde 14,9 iken, plansız alışveriş yapanların oranı yüzde 14,4 olarak belirlendi. Gelir gruplarına göre yapılan analizde, en düşük gelir grubundaki hane halklarının alışveriş listesi yapma oranının (yüzde 57,3) en yüksek gelir grubuna (yüzde 49,9) kıyasla daha yüksek olduğu gözlemlendi.
Tüketilemeyen gıdaların hayvanlara verilmesi, gıda israfını önlemeye yönelik başvurulan yöntemler arasında öne çıkıyor. Bu oran 2024 yılında yüzde 27,3 iken, 2025 yılında yüzde 28,7’ye yükseldi. En düşük gelir grubunda bu oran yüzde 35,9’a ulaşırken, en yüksek gelir grubunda yüzde 27,8 olarak kaydedildi. Tüketicilerin yüzde 83,6’sı ise gıda israfını engellemek için bireysel olarak elinden geleni yaptığını belirtti.
Yorum Yap