Küresel Piyasalar Orta Doğu Gerilimleri ve Enflasyon Endişeleriyle Yön Arıyor
Küresel piyasalar, Orta Doğu gerilimleri ve ABD’de artan enflasyon endişeleriyle yön arayışını sürdürüyor. Yüksek petrol fiyatları ve faiz artırımı beklentileri piyasaları etkiliyor.
Küresel piyasalar, Orta Doğu’daki gerilimlerin ve ABD’de artan enflasyon endişelerinin etkisiyle haftaya yön arayışıyla başladı. ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin ziyaretinde teknoloji odaklı iyimserlik risk iştahını bir miktar artırsa da, İran ile yaşanan gerilim ve yüksek petrol fiyatları yatırımcıları temkinli olmaya itti.
Trump’ın Çin ziyaretine üst düzey şirket yöneticilerinin eşlik etmesi, yapay zeka ve teknoloji alanındaki potansiyel yatırımlara dair beklentileri güçlendirdi. Ancak, ABD-İran hattındaki belirsizlikler ve devam eden yüksek petrol fiyatları, makroekonomik verilerdeki olumsuz etkilerin belirginleşmesiyle yatırımcı iştahını törpüledi.
ABD Enflasyonu ve Faiz Beklentileri Yükseliyor
ABD ve İran arasındaki çelişkili mesajlar petrol fiyatları üzerinde dalgalanmalara neden olurken, bu durum küresel makroekonomik görünüme yönelik endişeleri artırdı. Trump’ın, İran ile ateşkesin ‘yaşam desteğine bağlı’ olduğunu belirtmesi, bölgedeki gerilimin kısa sürede azalacağına dair beklentileri zayıflattı.
Artan petrol fiyatlarının ekonomiye yansımaları, ABD’nin enflasyon verilerinde kendini gösterdi. Ülkede tüketici enflasyonu yıllık yüzde 3,8 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşirken, üretici enflasyonu da salgın sonrası dönemin en hızlı yükselişine işaret etti.
Enerji maliyetlerindeki artışın enflasyon üzerindeki ikincil etkileri, taşımacılık sektöründe belirginleşmeye başladı. Bu gelişmelerin ardından piyasalarda, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) yıl sonunda faiz artırımına gidebileceği ihtimalleri yüzde 65’e yükseldi. Olası bir faiz indirimi beklentileri ise fiyatlamalardan çıktı.
Savaş öncesinde Fed’in yıl içinde iki faiz indirimi yapabileceği yönündeki beklentiler tersine döndü. Beklentilerin seyri savaşın gidişatına bağlı olmakla birlikte, enerji başta olmak üzere maliyet kaynaklı baskıların enflasyonda ikincil etkileri artırabileceği ifade ediliyor.
Güçlenen enflasyon endişeleriyle tahvil faizleri yükseliş eğilimini sürdürdü. ABD’nin 5, 10, 20 ve 30 yıllık tahvil faizleri, son bir yılın zirvelerine ulaştı. ABD 10 yıllık tahvil faizi, 4,55 seviyesini görerek Mayıs 2025’ten bu yana en yüksek seviyesini kaydetti.
Gelecek hafta, Orta Doğu’daki gelişmelerin yanı sıra yapay zeka temasının seyri açısından kritik öneme sahip Nvidia’nın bilançosu ve Fed’in toplantı tutanakları yakından takip edilecek. Diğer yandan, Trump’ın Fed başkanlığına aday gösterdiği Kevin Warsh, Senato’dan onay aldı. Fed Yönetim Kurulu, Warsh yeni başkan olarak yemin edene kadar Jerome Powell’ı geçici başkan olarak görevlendirdi.
Bu gelişmelerle ABD 10 yıllık tahvil faizi haftayı yüzde 4,54’ten, dolar endeksi ise 99,3 seviyesinden kapattı. Orta Doğu’daki risklerin devam etmesi ve enflasyon endişeleriyle faiz artırım beklentilerinin güçlenmesi, altının onsunun haftalık bazda yüzde 3,8 düşüşle 4.540 dolara gerilemesine neden oldu. Brent petrolün varil fiyatı ise arz endişeleriyle yüzde 7,4 artışla 106,2 dolara yükseldi.
Avrupa ve Asya Piyasalarında Negatif Seyir
New York borsasında geçen hafta karışık bir seyir izlendi. S&P 500 endeksi haftalık bazda yüzde 0,13 yükselirken, Nasdaq ve Dow Jones endeksleri sırasıyla yüzde 0,38 ve 0,17 geriledi. ABD’de ikinci el konut satışları beklentilerin altında kalırken, sanayi üretimi ve Fed New York şubesinin imalat endeksi beklentilerin üzerinde artış gösterdi.
Avrupa borsalarında geçen hafta genel olarak negatif bir seyir hakimdi. Bölgedeki küresel gelişmelerin yanı sıra İngiltere’deki seçim süreci piyasalara yansıdı. İngiltere’de siyasi belirsizliklerin artabileceği endişeleriyle tahvil faizlerinde yükselişler görülürken, sterlin/dolar paritesi haftalık bazda yüzde 1,9 azalışla 1,3325’e indi. İngiltere’nin 1. çeyrek GSYH’si beklentiler dahilinde gerçekleşti.
Almanya Merkez Bankası Başkanı Joachim Nagel, enerji maliyetlerindeki artışın enflasyon beklentilerini tehdit etmesi durumunda Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) faiz artışına gidebileceğini belirtti. Gelecek hafta Avro Bölgesi ve İngiltere’de enflasyon verileri açıklanacak.
Avro Bölgesi’nde yılın ilk çeyreğinde GSYH beklentiler dahilinde artarken, mart ayında sanayi üretimi aylık bazda artış gösterdi ancak yıllık bazda geriledi. Bu gelişmelerle İngiltere, Fransa, İtalya ve Almanya borsaları haftayı düşüşle tamamladı.
Asya piyasaları da geçen hafta negatif bir seyir izledi. Çin’de nisan ayı enflasyon verileri beklentilerin üzerinde gerçekleşirken, Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) Temmuz 2022’den bu yana en hızlı yükselişini kaydetti. Çin Merkez Bankası, Orta Doğu’daki çatışmaların tetiklediği yüksek petrol ve emtia fiyatlarından kaynaklanacak ithal enflasyon riskine karşı uyarıda bulundu.
Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) nisan ayı toplantı tutanaklarında, mevcut koşulların politika faiz oranının acilen yükseltilmesini gerektirmediği belirtildi. Japonya’da yükselen enerji fiyatları ve zayıflayan yene bağlı enflasyonist baskılar tahvil faizlerinde artışa neden oldu. Söz konusu gelişmelerle Güney Kore, Çin, Hong Kong ve Japonya borsaları haftayı düşüşle kapattı.
Yurt İçinde Enflasyon Hedefleri Güncellendi
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 4,61 düşüşle 14.367,60 puandan kapandı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, yılın ikinci Enflasyon Raporu bilgilendirme toplantısında, enflasyonun 2026 sonunda yüzde 26, 2027 sonunda ise yüzde 15 olarak gerçekleşeceğini tahmin ettiklerini bildirdi. Karahan, 2026, 2027 ve 2028 ara hedeflerini yükselttiklerini açıkladı.
Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,3 üzerinde 45,4950’den tamamladı. Gelecek hafta yurt içinde tüketici güven endeksi, işsizlik oranı, konut fiyat endeksi, dış ticaret dengesi, kapasite kullanım oranı ve reel kesim güven endeksi verileri takip edilecek. 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı nedeniyle salı günü Borsa İstanbul işlem görmeyecek.
Yorum Yap