Ölümcül Akrep Zehri Türkiye’de Hayat Kurtaran Panzehire Dönüşüyor
Türkiye’de yılda 10 bin doz akrep panzehiri üretiliyor. Doğu ve Güneydoğu’dan alınan zehir, atlar aracılığıyla hayat kurtaran bir tedaviye dönüşüyor. Panzehir, bölge dışındaki türlere karşı da etkili.
Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü bünyesindeki laboratuvarlar, Türkiye’de yılda yaklaşık 10 bin doz akrep panzehiri (antivenom) üretiyor. Bu üretim, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinden temin edilen akreplerin zehrinin saflaştırılması ve atların bağışıklık sisteminden faydalanılması yoluyla gerçekleştiriliyor.
Laboratuvar sorumlusu Veteriner Hekim Mehmet Ali Kanat, panzehir üretiminde kullanılan akreplerin kontrollü koşullarda bakıldığını ve beslendiğini belirtti. Akreplerden belirli aralıklarla alınan zehir, titiz bir saflaştırma sürecinden geçiriliyor. Doğrudan elde edilen venomun doku kalıntıları içerebileceği ve kısa sürede bozulabileceği için bu ayrıştırma işlemi büyük önem taşıyor.
Panzehir Üretim Süreci ve Kullanılan Atlar
Saflaştırılan zehrin protein ve enzim analizleriyle kalite kontrolü yapılıyor. Panzehir üretimi için özel olarak yetiştirilen 10 at kullanılıyor. Bu atlara düşük dozlarda zehir enjeksiyonları uygulanarak, kanlarındaki antikor seviyeleri düzenli olarak takip ediliyor.
Yeterli antikor seviyesine ulaşıldığında atlardan alınan plazma, tekrar saflaştırılarak sadece akrep zehrine karşı etkili antikorlar elde ediliyor. Tüm kontroller tamamlandıktan sonra hazırlanan panzehir, sağlık müdürlükleri aracılığıyla tüm illere dağıtılarak vakaların tedavisinde kullanılıyor. Türkiye genelinde panzehirin bol miktarda bulunduğu ve akrep sokması vakalarında etkili olduğu bildirildi.
Üretilen panzehirin, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndeki ‘androctonus crassicauda’ türü akreplerin zehrine karşı geliştirildiği için Kuzey Afrika ve Orta Doğu’daki benzer türlere karşı da etkili olduğu belirtildi. Bu durum, Türkiye’de üretilen panzehire uluslararası bir avantaj sağlıyor.
Yaz aylarında akrep sokması vakalarının arttığı Doğu ve Güneydoğu Anadolu ile Adana çevresinde, kırsal bölgelerde yaşayanlar ve çadırlarda kalanlar risk altında bulunuyor. Panzehirin yaygın kullanımı sayesinde ciddi bir ölüm vakası yaşanmadığı ifade edildi. Ülkenin yıllık 10 bin dozluk panzehir ihtiyacı rahatlıkla karşılanabiliyor ve gerektiğinde üretim kapasitesi artırılabiliyor.
Akrep sokmalarına karşı uyarıda bulunan Kanat, özellikle dışarıda yatanların kıyafet ve ayakkabılarını giymeden önce dikkatlice kontrol etmelerini tavsiye etti. İçerideki akreplerin birden fazla sokma riskinin, alınan zehir miktarını artırarak vakaların ciddiyetini yükseltebileceği belirtildi.
Yorum Yap