Denizlerdeki Hayalet Ağ Sorununa Çözüm Eriyebilen Ağlarda
Manisa Celal Bayar Üniversitesi öğrencileri, denizleri kirleten hayalet ağlara karşı suda çözünebilen yenilikçi bir proje geliştirdi. TEKNOFEST’te birincilik kazanan proje, 2030’lardan sonra sorunu çözmeyi hedefliyor.
Denizlerde kirliliğe ve canlı ölümlerine neden olan terk edilmiş balıkçı ağları sorunu için çözüm, Manisa Celal Bayar Üniversitesi öğrencilerinden geldi. ‘Pagit Spektrum: DEEPNETS’ ekibi, ‘Eriyebilen Ağlar’ projesiyle TEKNOFEST KKTC 2025 Araştırma Projeleri Yarışması’nda birinci oldu.
Plastikten üretilen ve ‘hayalet ağ’ olarak adlandırılan bu ağlar, kullanım ömrü dolduğunda, kaybolduğunda veya kazalar sonucu denizlerde kalarak ciddi bir çevre felaketine yol açıyor. Bu ağlar, deniz ekosistemine zarar veriyor ve deniz canlıları için ölümcül bir tehdit oluşturuyor.
Deniz Canlıları ve Mikroplastik Tehdidi
Hayalet ağlar, yunuslar, kaplumbağalar, vatozlar ve köpekbalıkları gibi deniz canlılarının yanı sıra deniz kuşlarının da takılarak acı çekmesine ve ölmesine neden oluyor. Bu ağlar yüzlerce yıl boyunca suda kalarak mercan resiflerine zarar veriyor ve suyu kirletiyor.
Ayrıca, suda çözündüklerinde mikroplastikler yayarak besin zinciri yoluyla insanlara geri dönüyor. Bu durumun kanser gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açma riski bulunuyor. Türkiye, son 11 yılda 2,9 milyon metrekare hayalet ağ temizliği gerçekleştirmiş olsa da, bu ağların toplanması önemli kaynak ve zaman gerektiriyor.
Üniversite Öğrencilerinden Yenilikçi Proje
‘Pagit Spektrum: DEEPNETS’ ekibi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği’nden Hakan Çevik, Umut Günay, Barış Can Gökçe; Biyomühendislik’ten Beril İralgil, İrem Akalan ve Bilgisayar Mühendisliği’nden Özge Göksu’dan oluşuyor. Projenin akademik danışmanlığını Öğretim Görevlisi Mehmet Nuri Öğüt üstleniyor ve TÜBİTAK da çalışmaya destek veriyor.
Manisa Celal Bayar Üniversitesi bünyesinde yürütülen projede, ağların deniz ortamındaki dayanıklılığı, kontrollü çözünme süresi ve mekanik performansı üzerine optimizasyon çalışmaları devam ediyor. Laboratuvar verilerini doğrulamak amacıyla balıkçılık kooperatifleriyle pilot uygulama görüşmeleri planlanıyor.
Çalışmanın temelini, petrol bazlı olmayan ve suda çözünebilen biyopolimerler oluşturuyor. Amaç, denizde kaybolduğunda doğaya ve canlılara zarar vermeden çözünen, aynı zamanda sağlam bir malzeme geliştirmek. Patent çalışmaları da süren projenin, birkaç yıl içinde kullanıma sunulması hedefleniyor.
Ekip, bu çalışmanın seri üretimiyle 2030’lardan itibaren denizlerde ‘hayalet ağ sorunundan kurtulmuş bir mavi vatan’ vizyonunu gerçekleştirmeyi amaçlıyor. Bu gelişmenin, Türkiye’nin yanı sıra dünya suları için de önemli bir fayda sağlaması bekleniyor.
Yorum Yap