Fransa 15 Yaş Altı Çocuklar İçin Sosyal Medyayı Yasaklıyor
Fransa, 15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımını yasaklayan tarihi bir yasayı kabul etti. Yasa, dijital reşitlik yaşını 15 olarak belirlerken, liselerde cep telefonu kullanımını da yasaklıyor.
Fransa’da 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımını yasaklayan yasa tasarısı Senato ve Ulusal Meclis’te kabul edildi. Yasanın yürürlüğe girmesi için Anayasa Konseyi sürecinin tamamlanması bekleniyor. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından desteklenen düzenleme, çocukları çevrimiçi ortamdaki zararlı içeriklerden korumayı amaçlıyor.
Yasa, Fransa’da ‘dijital reşitlik yaşı’nı 15 olarak belirleyecek. Hükümet, yasanın yeni eğitim-öğretim yılına yetişmesini hedefliyor. Yeni hesaplar için yasak 1 Eylül 2026’dan itibaren uygulanmaya başlanacak. Mevcut hesapları bulunan 15 yaş altı kullanıcılar için ise sosyal medya platformlarına 4 aylık bir geçiş süresi tanınacak. Bu sürenin ardından, 1 Ocak 2027’den itibaren mevcut hesaplar da yaş doğrulama sürecine tabi tutulacak.
Sosyal Ağlar ve İstisnalar
Yasa, Instagram, TikTok, Facebook ve Snapchat gibi kullanıcılar arası paylaşım, yorum, takip ve etkileşim imkanı sunan hizmetlerin sosyal ağ niteliği taşıyan bölümlerini kapsayacak. YouTube ve WhatsApp gibi hizmetlerde ise daha dikkatli bir ayrım yapılacak. Video izleme veya mesajlaşma işlevleri doğrudan yasağın hedefinde yer almıyor. Ancak yorum yapma, paylaşımda bulunma ve sosyal ağ etkileşimi oluşturan özellikler düzenleme kapsamında değerlendirilebilecek.
Çevrimiçi ansiklopediler, eğitim içerikleri ve açık kaynaklı eğitim veya yazılım paylaşım platformları ise yasak kapsamı dışında bırakıldı. Hangi hizmetlerin sosyal ağ işlevi nedeniyle uygulamaya dahil edileceği, yaş doğrulama sistemlerinin devreye girmesiyle daha netleşecek.
Yaş Doğrulama Sorumluluğu Platformlarda
Yasanın en kritik başlıklarından biri yaş doğrulamanın nasıl yapılacağı. Hükümet, bu sorumluluğun sosyal medya platformlarında olacağını belirtti. Dijital İşlerden Sorumlu Bakan Anne Le Henanff, “Sorumluluğu sosyal ağlara yüklüyoruz. Yaşı doğrulayacak teknik çözümü onlar bulmak zorunda kalacak” dedi. France Identite ve Docaposte gibi mevcut teknik çözümlerin kullanılabileceğini belirten Le Henanff, yeni hesaplar için uygulamanın 1 Eylül’de başlayabileceğini ifade etti.
Kişisel verilerin korunması konusunda Le Henanff, yaşı doğrulayan sistemin neden talep edildiğini veya hangi platform için kullanıldığını bilmeyeceğini söyledi. Üçüncü bir güvenilir aracının kullanıcının yaşını doğrulayacağını ve platforma yalnızca kişinin 15 yaşından küçük olup olmadığına dair ikili bir yanıt göndereceğini belirtti. Platformların kullanıcılara tek bir yaş doğrulama yöntemi dayatmasını istemediklerini, en az iki seçenek istediklerini de ekledi.
Liselerde Cep Telefonu Yasağı Genişliyor
Sosyal medya yasağının yanı sıra, yasa liselerde cep telefonu kullanımına yönelik düzenleme de içeriyor. Fransa’da ilkokul ve ortaokullarda uygulanan cep telefonu yasağı, 2026-2027 eğitim-öğretim yılından itibaren liseleri de kapsayacak şekilde genişletilecek. Okul içinde cep telefonu kullanımı yasaklanacak ve bu adımın öğrencilerin derslere daha iyi odaklanmasını amaçladığı belirtildi.
Yasa teklifini hazırlayan milletvekili Laure Miller, düzenlemenin çocukları koruma amacı taşıdığını ve “Bu metin, çocuklarımıza ellerinden alınan çocukluklarını geri verecek” ifadelerini kullandı. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da daha önce sosyal medyanın çocukların dikkatini ve gelişimini etkilediğini belirterek, “15 yaşından önce artık sosyal medya yok” sözleriyle düzenlemenin amacını özetlemişti.
Uygulanabilirlik ve Eleştiriler
Yasanın kabul edilmesine rağmen uygulamanın nasıl işleyeceği konusunda tartışmalar sürüyor. Yaş doğrulama sistemlerinin güvenilirliği, çocukların VPN ya da başkası adına açılmış hesaplarla yasağı aşma ihtimali ve tüm kullanıcıların yaşını kanıtlama zorunluluğunun özel hayat üzerindeki etkileri eleştirilerin merkezinde yer alıyor. Komünist milletvekili Soumya Bourouaha, uluslararası deneyimlerin ihtiyatlı olmayı gerektirdiğini ve devletlerin bu tür tedbirleri uygulama girişimlerinin başarısızlıkla sonuçlandığını belirtti. Boyun Eğmeyen Fransa Partisi (LFİ) milletvekili Louis Boyard, düzenlemenin ikiyüzlü ve tehlikeli olduğunu savunarak, Avustralya örneğine değinip yasağın kolayca aşılabileceğini söyledi.
Fransa Ulusal Gıda, Çevre ve İş Sağlığı Güvenliği Ajansı Anses’in değerlendirmelerine göre, ülkede her 2 çocuktan 1’i günde 2 ile 5 saat arasında akıllı telefon kullanıyor ve bu kullanım çoğu zaman sosyal medya bağlantılı oluyor. Anses, ergenlerin sosyal medya kullanımının uyku bozuklukları, özsaygının zayıflaması, riskli davranışlar ve siber zorbalığın ruh sağlığı üzerindeki etkileriyle bağlantılı olabileceğini vurguluyor.
Yorum Yap