STRATCOM Zirvesi’nde Uluslararası Krizler ve Güven Bunalımı Masaya Yatırıldı
STRATCOM Zirvesi’nin ilk günü uluslararası sistemdeki derin meşruiyet ve güven krizlerini ele aldı. Panelistler küresel düzende yeni norm arayışlarını değerlendirdi.
Uluslararası Stratejik İletişim Zirvesi (STRATCOM) ilk gününü Beşiktaş’ta tamamladı. “Uluslararası Sistemde Kopuş: Krizler, Anlatılar ve Düzen Arayışı” temasıyla düzenlenen zirvede, “Meşruiyet ve Güven Bunalımı” ile “Küresel Yönetişimde Yeni Normal” başlıklı paneller dikkat çekti.
TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, uluslararası sistemde derin bir meşruiyet ve güven krizi yaşandığını vurguladı. Maltepe Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Edibe Sözen Çetintaş ise Türkiye’nin kriz bölgelerinde insanlık adına önemli bir aktör olma potansiyeline dikkat çekti.
Uluslararası Hukuk ve Güven Bunalımı Tartışmaları
TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, “Meşruiyet ve Güven Bunalımı: Uluslararası Düzene Yönelik Algılar” panelinde konuştu. Yüksel, uluslararası hukukun güçlü aktörlerce çıkarlar doğrultusunda kullanıldığı tartışmalarına işaret etti. Mevcut durumu yalnızca bir güvenlik krizi olarak görmediğini, daha geniş bir uluslararası düzen krizi olarak değerlendirdiğini aktardı.
Yüksel, son 80 yılda çok taraflılık ve hukukun üstünlüğüne dayalı Birleşmiş Milletler (BM) modelinin aşındığını belirtti. Kurallara dayalı sistemin işlevini yitirdiğini ve ancak istikrarlı, tarafsız uygulamayla sürdürülebileceğini ifade etti. Geçmişte dahi kural ihlallerini gerekçelendirme ihtiyacı duyan ülkelerin bugün uluslararası hukuku araçsallaştırdığını söyledi.
BM Güvenlik Konseyi’nin veto yapısının kolektif güvenlik sistemini zayıflattığını vurgulayan Yüksel, bu durumun BM’nin sahadaki gerçekliği yansıtmamasına yol açtığını kaydetti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Dünya beşten büyüktür” yaklaşımının, BM Güvenlik Konseyi yapısına yönelik eleştirinin ötesinde, daha adil bir temsil ve dünya düzeni çağrısı taşıdığını dile getirdi.
Yüksel, Gazze’deki “korkunç” saldırıları örnek göstererek, uluslararası toplumun bu konuda “başarısız” olduğunu ifade etti. 72 binden fazla kişinin katledildiği bu olayların uluslararası insan hakları hukukunun ötesinde bir soykırım olduğunu savundu. Birleşmiş Milletler şartı ve Cenevre Sözleşmeleri uyarınca soykırımı önleme yükümlülüğünün siyasi değil, bağlayıcı hukuki bir sorumluluk olduğunu belirtti.
Mescid-i Aksa’nın kapatılması ve yasa dışı yerleşimlerin yayılması gibi örneklerin de insan hakları ve uluslararası hukuka aykırı olduğunu aktardı. İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri tarafından İran’a karşı yapılan saldırıların, müzakereler devam ederken gerçekleşmesinin kurumsal güvenilirliğe büyük zarar verdiğini söyledi. Hürmüz Boğazı’nın kapatılması riskinin ciddi bir küresel enerji krizine yol açabileceği öngörüsünde bulundu.
Yüksel, çözümün yeni kurallar koymak değil, mevcut kuralların istikrarlı ve eşit biçimde uygulanması olduğunu vurguladı. Uluslararası hukukun yeniden bağlayıcı şekilde tesis edilmesi veya kuralların güce göre uygulandığı bir düzene teslimiyet arasında bir yol ayrımında olunduğunu belirtti.
Küresel Yönetişimde Yeni Normaller ve Türkiye’nin Potansiyeli
Maltepe Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Edibe Sözen Çetintaş, “Küresel Yönetişimde Yeni Normal: Krizlerin Sürekliliği” panelinde konuştu. Çetintaş, Türkiye’nin savaş ve kriz bölgelerinde insanlık adına öne çıkan tek ülke olma potansiyeline sahip olduğunu dile getirdi. Ülkelerin her alanda dayanıklı olması gerektiğini, pandemi sürecinde Dünya Sağlık Örgütü’nün başarısızlığına karşın Türkiye’nin sağlık sisteminin başarılı olduğunu belirtti.
Çetintaş, Ukrayna’nın adaptasyon başarısının dış desteklerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Söylenenlere duyulan güvenin zayıflamasının krizlerin önemli nedenlerinden biri olduğunu vurguladı. Devletlerin kendi güçlerini korumadan başka devlete destek olmalarının zor olduğunu, küresel sivil toplum kuruluşlarının öne çıkması tavsiyelerinin ise inandırıcı ve samimi olmadığını savundu.
Krizlerin sürekliliğini önlemek için devletlerin çekirdek alanlarında güçlü olması ve sivil toplum kuruluşlarının amaçlarının şeffaf olması gerektiğini söyledi. Küresel dünyanın kuzeyden güneye doğru göç ettiğini, Hindistan, Çin, Brezilya gibi ülkelerin öne çıktığını ve G-20’nin kural koyucu haline geldiğini belirtti. Çetintaş, bu yeni düzende Türkiye’nin önemli aktörlerden biri olacağını öngördü.
STRATCOM Zirvesi’nin ilk günü, “Küresel Düzende Yeni Çerçeve: Stratejik İletişim Perspektifi”, “Arabuluculuk Sürecinde Aktörler ve Lider Diplomasisi”, “Dijital İletişim Ekosisteminde Küresel Kamuoyunun Dönüşümü”, “Meşruiyet ve Güven Bunalımı: Uluslararası Düzene Yönelik Algılar”, “İklim Diplomasisinde Yeni Öncelikler” ve “Küresel Yönetişimde Yeni Normal: Krizlerin Sürekliliği” başlıklı altı panelle tamamlandı.
Yorum Yap