Körfez Ülkelerinin Turizm Gelirleri Çatışmalar Nedeniyle 12 Milyar Doları Aştı
Körfez ülkeleri, bölgedeki çatışmaların etkisiyle turizm sektöründe büyük kayıplar yaşıyor. İlk 20 günde 12 milyar doları aşan gelir kaybı yaşandı.
Körfez ülkeleri, ABD ve İsrail’in İran ile yaşadığı çatışmaların neden olduğu güvenlik endişeleri ve hava sahası kısıtlamaları sebebiyle turizm sektöründe büyük kayıplar yaşıyor. Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi (WTTC) verilerine göre, savaşın ilk 20 gününde uluslararası ziyaretçi harcamalarındaki kayıp 12 milyar doları aştı. Bu durum, Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn ekonomilerini olumsuz etkiledi.
Bu hesaplama, yalnızca turist harcamalarını kapsıyor. Hava yolu şirketlerinin operasyonel zararları, artan yakıt maliyetleri, iptal edilen uçuşlar ve turizm bağlantılı diğer sektörlerdeki kayıplar bu rakama dahil edilmiyor. Bu nedenle toplam ekonomik etkinin çok daha yüksek olduğu değerlendiriliyor.
Küresel Havacılıkta Büyük Aksama
Çatışmaların başlamasıyla birlikte hava sahalarının kapanması ve güvenlik risklerinin artması, küresel havacılıkta 2020’deki pandemi sonrası en büyük aksamalardan birine yol açtı. Bölge genelinde savaşın ilk 24 saatinde 3 bin 400’den fazla uçuş iptal edildi. Sonraki süreçte de iptal ve ertelemeler devam etti.
Avrupa merkezli birçok hava yolu şirketi Orta Doğu seferlerini azalttı. Lufthansa ve Air France-KLM, Dubai, Abu Dabi, Tel Aviv ve Beyrut uçuşlarını mart sonuna kadar durdurdu. Tahran seferleri de nisan sonuna kadar iptal edildiği bildirildi. Türk Hava Yolları (THY) ve Pegasus da bölgedeki yüksek riskli noktalara uçuşlarını geçici olarak askıya aldı.
Emirates ve Etihad havayolları kısıtlı hava sahası koridorları üzerinden sınırlı kapasiteyle operasyonlarını sürdürmeye çalışıyor. Orta Doğu’nun küresel transit taşımacılıktaki kritik rolü nedeniyle yaşanan aksaklıklar, Avrupa ile Asya ve Afrika arasındaki uçuş ağını doğrudan etkiledi. Bu durum, küresel hava trafiğinde zincirleme gecikmelere ve maliyet artışına neden oldu.
Bölgesel Havacılık Merkezleri Zor Durumda
Dubai, Abu Dabi, Doha ve Bahreyn gibi önemli havacılık merkezleri normal koşullarda günde yaklaşık 526 bin yolcuya hizmet veriyordu. Çatışmalar nedeniyle bu merkezlerde operasyonlar ciddi şekilde aksadı. 2025 yılında 95,2 milyon yolcuyla dünya rekoru kıran Dubai Uluslararası Havalimanı’nda operasyonlar zaman zaman kesintiye uğradı ve uçuşlarda önemli kesintiler yaşandığı bildirildi.
Katar’daki Hamad Uluslararası Havalimanı’ndaki operasyonlar da aksadı. Hava sahasının zaman zaman kapatılması, özellikle Avrupa ile Asya arasındaki bağlantı uçuşlarını ciddi şekilde etkiledi. Umman, sivil tahliye uçuşları için açılan sınırlı bir koridorla öne çıkarken, yoğunluk ve güvenlik önlemleri turistik seyahatleri büyük ölçüde zorlaştırdı.
Turizm Rezervasyonlarında İptaller ve İmaj Kaybı
Turizm sektöründe güvenlik endişeleri ve ulaşım aksaklıkları nedeniyle ciddi talep daralması yaşandı. Savaşın ilk haftasında özellikle Dubai başta olmak üzere bölgede yüksek sayıda otel rezervasyonu iptal edildi. Oteller, doluluk oranlarını koruyabilmek için indirimlere yöneldi.
Kuveyt ve Bahreyn’de de turizm faaliyetleri önemli ölçüde yavaşladı. Bazı oteller, tahliye bekleyen yabancı vatandaşlar tarafından kullanıldığı ifade edildi. Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) yönetimi, ülkeden ayrılamayan turistlerin konaklama masraflarını karşılayacağını açıkladı. Büyük otel zincirleri müşterilerine esneklik sağladı.
Son yıllarda lüks turizm ve küresel iş seyahatlerinin merkezi haline gelen Dubai ve Abu Dabi’nin “güvenli liman” imajı da çatışmalarla birlikte zayıfladı. Şubat sonunda başlayan saldırılarla birlikte bölgede siren sesleri ve güvenlik uyarıları günlük hayatın parçası haline geldi. Turizm sezonunun en yoğun dönemlerinden biri olan mart ayında beklenen hareketlilik gerçekleşmedi. Turistler alternatif destinasyonlara yönelirken, Orta Doğu ve Doğu Akdeniz hattında rezervasyon iptalleri arttı.
207 Milyar Dolarlık Hedef Risk Altında
Çatışmalar öncesi yapılan tahminlerde, Orta Doğu’da 2026 yılında uluslararası ziyaretçi harcamalarından yaklaşık 207 milyar dolar gelir sağlanması bekleniyordu. Ancak mevcut gelişmeler, bu hedefin ciddi şekilde riske girdiğine işaret ediyor. Günlük kayıpların sürmesi halinde bölge ekonomilerinde milyarlarca dolarlık ek kayıplar oluşabileceği belirtiliyor.
Turizmdeki daralma, oteller, restoranlar, ulaşım, perakende ve hizmet sektörleri başta olmak üzere geniş bir ekonomik alanı olumsuz etkiledi. Turizm yatırımlarını artırarak ekonomisini çeşitlendirmeyi hedefleyen Suudi Arabistan’da da çatışmaların etkisi hissedildi. “Vizyon 2030” kapsamında yürütülen mega projelerin inşa ve tanıtım süreçleri yavaşladı. Hava sahası kısıtlamaları uluslararası uçuşların iptal edilmesine neden oldu. Mekke ve Medine’de dahi ziyaretçi sayısında düşüş yaşandığı bildirildi.
Yorum Yap